Адамның құқықтары мен бостандықтары заңмен қорғалады. Сонымен қатар әр азаматтың қоғам алдындағы міндеттері де бар. Құқық пен міндет – бір-бірінен ажырамайтын ұғымдар.
Мәселен, әр адамның білім алуға, еңбек етуге, өз пікірін білдіруге және заңда көзделген басқа да құқықтары бар. Бірақ осы құқықтарды пайдалану кезінде басқа адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін бұзбау қажет.
Қоғамдық өмірдегі көптеген келіспеушілік адамдардың өз құқықтарын ғана талап етіп, өз міндеттерін естен шығаруынан туындауы мүмкін. Сондықтан құқықтық мәдениеттің басты қағидаларының бірі – «менің құқығым» деген түсінікпен қатар «менің міндетім» деген жауапкершілікті де сезіну.