Заң адамға құқық берумен қатар, белгілі бір міндеттер жүктейді. Әрбір азамат өз еркіндігін пайдалана отырып, басқа адамдардың құқығы мен бостандығын шектемеуі керек. Осы тұрғыдан алғанда, жауапкершілік пен заң талаптары бір-бірінен ажырамайтын ұғымдар.
Адам өз әрекетіне жауап бере білгенде ғана қоғамда сенім мен тұрақтылық қалыптасады. Мәселен, келісімшарт талаптарын орындау, қоғамдық мүлікті бүлдірмеу, өзгенің еңбегін бағалау – жауапкершіліктің нақты көріністері. Ал міндеттерді елемеу құқықтық дауға немесе заң алдындағы жауапкершілікке әкелуі мүмкін.
Жауапты азамат болу – тек өз құқығын талап ету емес, өз міндетін де адал атқару. Заңды құрметтеу осындай саналы көзқарастан басталады.