Құқық пен міндет – бір-бірінен ажырамайтын ұғымдар. Әр азаматтың заңмен бекітілген құқықтары болғаны сияқты, қоғам алдындағы міндеттері де бар. Осы екеуінің арасындағы тепе-теңдік құқықтық тәртіптің орнығуына негіз болады.
Заң бұзушылықтың салдарын түсіну адамды әрекетін алдын ала саралауға үйретеді. Әсіресе өз шешімінің басқа адамдарға әсерін бағалау, белгіленген талаптарды сақтау және туындаған мәселелерді заңды жолмен шешу азаматтық жауапкершіліктің маңызды белгілері саналады.