Кітап – баланың ой-өрісін кеңейтетін, қиялын дамытатын, рухани дүниесін байытатын құндылық. Бүгінгі таңдабастауыш сынып оқушыларының кітап оқуғақызығушылығын арттыру, көркем шығарманы түсініп оқуғажәне өз ойын еркін жеткізуге үйрету – ұстаз алдындағымаңызды міндеттердің бірі.
Осы мақсатта бастауыш сынып оқушылары арасында «12 ай – 12 кітап» жобасын ұйымдастырудың маңызы зор. Жобаның негізгі мақсаты – оқушыларды жүйелі түрде кітапоқуға баулу, көркем әдебиетке қызығушылығын арттыру, ұлттық және әлемдік ертегілер арқылы бала бойынаадамгершілік құндылықтарды қалыптастыру.
Жоба барысында әр айға бір көркем шығарма таңдалып, оқушылар шығарманы оқып қана қоймай, оның мазмұнынталдап, кейіпкерлерге мінездеме беріп, өз пікірлерін ортағасалады. Ең қызықтысы – оқылған шығармаларды сахналауарқылы балалар кітаптағы оқиғаны өз көздерімен «сезініп», кейіпкерлер бейнесін сомдайды.
Бір ай – бір кітап. Жобаның әр айы балалар үшін ерекшеәдеби саяхатқа айналады. Мысалы, «Шалқан» ертегісіарқылы оқушылар бірліктің күшін түсінсе, «Мақта қыз бен мысық» ертегісі жауапкершілік пен достыққа тәрбиелейді.
«Бауырсақ» ертегісі сақтыққа және үлкендердің ақылынтыңдауға үйретсе, «Алтын сақа» шығармасы батылдық пен тапқырлықты дәріптейді. Ал «Үйшік» ертегісі арқылыбалалар татулық пен өзара сыйластықтың маңызын түсінеді.
Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін әршығармадан кейін түрлі шығармашылық жұмыстарұйымдастырылады: сурет салу, комикс құрастыру, кейіпкерге хат жазу, ертегіге жаңа аяқталу ойлап табу, рөлдік ойындар мен сахналық қойылымдар.
Оқудан – сахнаға.Жобаның ерекше бағыты – ертегілердісахналау.
Сахнаға дайындық кезінде оқушылар рөлдерді өздерітаңдап, кейіпкерлердің мінез-құлқын зерттейді, мәтіндімәнерлеп оқуға жаттығады. Бұл жұмыс баланың тек оқудағдысын емес, сонымен бірге сөйлеу мәдениетін, естесақтау қабілетін, шығармашылық ойлауын және көпшілікалдында өзін еркін ұстауын дамытады.
Сахналау кезінде сыныптағы әр бала өзін белгілі біркейіпкердің орнына қойып көреді. Бірі – батыл кейіпкер, бірі – тапқыр, енді бірі – мейірімді жанның бейнесінсомдайды. Осы арқылы бала көркем шығарманың мазмұнынтереңірек түсінеді.
Кітап арқылы құндылық қалыптастыру. «12 ай – 12 кітап» жобасының басты ерекшелігі – әр шығарманыңтәрбиелік мазмұнын баланың күнделікті өміріменбайланыстыру. Ертегілер арқылы оқушылар достық, адалдық, мейірімділік, жауапкершілік, еңбекқорлық, әділдік, батылдық, бірлік сияқты маңызды құндылықтардымеңгереді.
Мәселен, «Арыстан мен тышқан» ертегісінен кейіноқушылар: «Кішкентай болсаң да, үлкен жақсылық жасайаласың ба?» деген сұрақ төңірегінде ой бөліседі. Ал «Екідос» шығармасы адалдық пен достықтың қадірін түсінугемүмкіндік береді. Осылайша кітап оқу баланың тек білімалу құралы ғана емес, тәрбие мен тұлғалық дамудыңмаңызды тетігіне айналады.
✨ Жобаның нәтижесі. «12 ай – 12 кітап» жобасыбарысында оқушылардың кітапқа деген қызығушылығыартып, көркем шығарманы түсініп оқу, мазмұнын әңгімелеу, кейіпкерлерді салыстыру және өз ойын еркін жеткізудағдылары қалыптасады.
Ең бастысы – бала кітапты «тапсырма» ретінде емес, досы, сырласы, қиялына қанат бітіретін әлем ретінде қабылдайбастайды.
Қорытынды.«12 ай – 12 кітап» – баланы кітап оқуға ғанаемес, кітап арқылы ойлауға, сезінуге, сөйлеуге жәнешығармашылықпен әрекет етуге үйрететін жоба.
Бүгінгі оқырман бала – ертеңгі білімді, ойлы, рухани бай тұлға. Сондықтан бастауыш сыныптан бастап баланыңкітапқа деген сүйіспеншілігін қалыптастыру – баршамызғаортақ міндет. «Кітап оқыған бала – ойы ұшқыр, қиялы биік, болашағы жарқын бала!»
Кітаппен дос болған әр баланың жүрегінде білімге дегенқұштарлық, жақсылыққа деген сенім және үлкен арманқалыптасатыны сөзсіз.
Тажибаева Сабира Оратайқызы
А.А.Барманбекұлы атындағы орта мектеп-гимназиясы.
Бастауыш сынып мұғалімі

