Құқықтық мемлекетте әр адамның әрекеті белгілі бір жауапкершілікпен ұштасады. Заң талаптарын орындау – тек мемлекеттік бақылаудың нәтижесі емес, азаматтың өз ісіне деген саналы көзқарасының көрінісі.
Кейде адам заң бұзушылықты елеусіз әрекет деп қабылдауы мүмкін. Алайда мұндай немқұрайлылық қайталана берсе, қоғамдағы тәртіпке кері әсер етеді. Сондықтан құқықтық жауапкершілік ұғымын тек жаза тағайындаумен байланыстыру дұрыс емес. Оның басты мақсатының бірі – құқық бұзушылықтың алдын алу және азаматтарды заңды құрметтеуге тәрбиелеу.