Конституция – мемлекеттің құқықтық негізін айқындайтын құжат қана емес, елдің ертеңіне бағыт беретін стратегиялық бағдар. Оның мәні бүгінгі қоғамның тыныс-тіршілігін реттеумен шектелмейді. Конституциялық қағидаттар болашақ ұрпақтың қандай ортада өмір сүретінін, қандай құндылықтарды мұра етіп алатынын және қандай мүмкіндіктерге ие болатынын да айқындайды. Сондықтан ел дамуын болашақ алдындағы жауапкершілікпен байланыстыру – уақыт талабы.
Мемлекеттің тұрақты дамуы бір күндік шешімдермен өлшенбейді. Бүгін қабылданған заңдар, жүзеге асырылған реформалар, табиғи ресурстарды пайдалану тәсілдері мен қоғамдық құндылықтарға деген көзқарас ертеңгі ұрпақтың өмір сапасына тікелей ықпал етеді. Осы тұрғыдан алғанда, Конституцияның маңызы тек құқықтар мен міндеттерді белгілеуде емес, қоғамды ұзақ мерзімді жауапкершілікке бағыттауында жатыр.
Болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік ең алдымен адамға, оның қадір-қасиетіне және құқығына құрметпен қараудан басталады. Әр азаматтың қауіпсіз ортада өмір сүруі, сапалы білім алуы, еңбек етуі мен қабілетін жүзеге асыруы – дамыған қоғамның басты көрсеткіштері. Бұл мүмкіндіктер бүгінгі буын үшін ғана емес, келешек ұрпақ үшін де сақталуы қажет. Өйткені мемлекеттің шынайы қуаты оның экономикалық көрсеткіштерімен қатар, адам капиталының сапасымен өлшенеді.
Сонымен бірге келешек алдындағы міндет экологиялық жауапкершілікті де қамтиды. Табиғи байлықтарды ұқыпты пайдалану, су көздерін қорғау, қоршаған ортаны ластамау – жеке адамның ғана емес, тұтас қоғамның ортақ міндеті. Табиғатты бүгінгі қажеттілігіміз үшін шектен тыс пайдалану ертеңгі ұрпақтың мүмкіндіктерін шектеуі мүмкін. Демек, тұрақты даму дегеніміз – қазіргі қажеттіліктерді қамтамасыз ете отырып, келешектің мүддесін де ескеру.
Конституциялық мәдениеттің тағы бір маңызды қыры – заңға құрмет пен азаматтық жауапкершілік. Қоғамда әркім өз құқығын біліп қана қоймай, өзгенің құқығын да құрметтегенде, құқықтық мемлекет қағидаттары нақты өмірде жүзеге асады. Заңды сақтау, қоғамдық тәртіпті қорғау, адал еңбек ету және ортақ мүддеге үлес қосу – болашаққа бағдарланған қоғамның негізгі белгілері.
Бұл міндетті тек мемлекетке жүктеу жеткіліксіз. Отбасыда берілген тәрбие, мектепте қалыптасқан көзқарас, қоғамдағы өзара құрмет пен жауапкершілік сезімі де елдің келешегіне әсер етеді. Жас ұрпаққа әділдік, адалдық, еңбекқорлық және отансүйгіштік құндылықтарын үйрету арқылы ғана құқықтық санасы жоғары азаматтарды тәрбиелей аламыз.
Қорыта айтқанда, Конституция мен болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік – өзара сабақтас ұғымдар. Бүгінгі шешімдердің ертеңгі салдарын ойлау, адам құқығын қорғау, табиғатты сақтау және заң үстемдігін қамтамасыз ету – елдің орнықты дамуына негіз болады. Болашақ өздігінен қалыптаспайды. Ол бүгінгі қоғамның таңдауы мен әр азаматтың іс-әрекетінен басталады. Сондықтан келер ұрпаққа қалдыратын ең құнды мұрамыз – әділетті қоғам, берік құқықтық тәртіп және жауапкершілікке негізделген мемлекет болуы тиіс.