(Русский вариант — ниже)

Бигелді Ғабдуллин, жазушы

19 ақпанда қасиетті Рамазан айы басталады. Осы күні мұсылмандар ораза ұстауға кірісіп, ол 20 наурызға дейін жалғасып, Ораза айт мерекесімен тәмамдалады. Иман келтірген жандар үшін бұл кезең тамақтану тәртібінің өзгеруі ғана емес, ішкі тәртіпке келу, өмірдің үйреншікті ырғағын қайта бағалау және күнделікті күйбеңде кейінге ысырыла беретін рухани құндылықтарға қайта оралу уақыты.

Рамазан тоқтау айы. Бұл тәннің емес, ең алдымен ой мен ниеттің тоқтауы. Адам осы кезеңде күнделікті әдеттің автоматизмінен шығып, өзіне мұқият үңіле бастайды: сөздеріне, іс-әрекетіне, ниетіне, жүрегін не нәрсе қозғап тұрғанына назар аударады.

Сондықтанда Рамазанда адамгершілік мінез-құлықтың мәні айрықша артады. Ораза — таңнан кешке дейін ішіп-жеуден тыйылу ғана емес. Бұл өз-өзіңмен жұмыс, иманды күшейту, сабыр мен өзін-өзі бақылауды дамыту, дөрекіліктен, өтіріктен, өсек пен бос сөзден аулақ болу. Маңыздысы — адамның не жемегені емес, не айтпағаны, не ойламағаны, жүрегіне нені жолатпағаны.

Бұл айда артық тұтыну туралы да ойлану орынды — тек тағамды емес, эмоцияны, ақпаратты, көрсетпелі менмендікті де шектеу қажет. Рамазан өзінің мәні жағынан ішкі тыныштық, жинақылық пен өлшем айы. Ол адамды қажеттіден артық алмауға, барға шүкір етуге үйретеді.

Қазақстандық отбасылар үшін Рамазан дәстүрлі түрде әлеуметтік байланыстарды нығайтатын кезеңге айналады. Бірге ауызашар жасау, жақындарға көңіл бөлу, достарды, көршілерді, әріптестерді үйге шақыру — ораза ұстамаса да, адамға деген құрметтің көрінісі. Ауызашардың құндылығы дастарханның молдығында немесе жұмсалған қаржыда емес, ортақ ас пен қасиетті айдың берекесін бөлісе алуында.

Өкінішке қарай, кейде біз осы мағынаны жоғалтып аламыз. Әлеуметтік желілерде жыл сайын ауызашар дастархандарының сән-салтанатымен жарысқан бейнелер көбейіп келеді. Ауызашарды жарысқа, тіпті бәсекеге айналдыру — оның рухына қайшы. Бір жағынан, мол қаражат жұмсап, екінші жағынан тұрмысына шағымданатын жандарды көру де ойландырады.

Негізінде ауызашар — той емес. Ол — тыныш әрі терең мәні бар рәсім. Мұнда қарапайымдылық, шынайылық және дұға мен ойға көбірек уақыт бөлу маңызды. Көрсетпелі молшылық оразаның негізгі идеясына — сабыр мен шектеуге — қайшы келеді.

Рамазан сыртқы әрекеттер айы емес, ішкі өзгеріс айы. Оның басты мәні де осында: осы ай аяқталған соң адам аз да болса өзгеріп, сабырлырақ, адамдарға мұқият, өз-өзіне адалырақ болып шықса — оразаның жемісі сол. Ал егер ондай өзгеріс болмаса, онда ең маңызды нәрсе назардан тыс қалғаны.

МОИ РАЗМЫШЛЕНИЯ ПЕРЕД ОРАЗОЙ

Бигельды Габдуллин, писатель

19 февраля начинается священный месяц Рамадан. В этот день мусульмане приступают к соблюдению поста Оразы, которая продлится до 20 марта и завершится праздником Ораза айт. Для верующих это не просто смена режима питания, а особый период внутренней дисциплины, переосмысления привычного ритма жизни и возвращения к духовным ценностям, которые в повседневной суете нередко отходят на второй план.

Рамадан — это месяц остановки. Остановка не тела, а, прежде всего, мысли и намерения. В это время человек как будто выходит из автоматизма повседневности и начинает внимательнее вслушиваться в себя: в свои слова, поступки, реакции, в то, что движет им на самом деле.

Именно поэтому в Рамадан первостепенное значение имеет нравственное поведение человека. Пост — это не только отказ от еды и питья от рассвета до заката. Это работа над собой, укрепление веры, развитие самоконтроля, отказ от раздражительности, грубости, лжи, злословия и пустых разговоров. Важно не только то, что человек не ест, но и то, чего он не говорит, не думает и не допускает в своем сердце.

В этом месяце особенно уместно задуматься и об излишнем потреблении не только еды, но и эмоций, информации, демонстративного тщеславия. Рамадан по своей сути — время тишины, внутреннего сосредоточения и меры. Он учит не брать больше, чем необходимо, и быть благодарным за малое.

Для казахстанских семей Рамадан традиционно становится периодом укрепления социальных связей. Совместные ауызашары, внимание к близким, приглашение в дом друзей, соседей и коллег — все это формы уважения и человеческого тепла, даже если сам человек не соблюдает пост. Ценность ауызашара заключается не в количестве блюд и не в финансовых затратах, а в самом факте совместной трапезы, в возможности разделить благостное настроение святого месяца.

К сожалению, все чаще мы становимся свидетелями подмены смыслов. Каждый год в социальных сетях появляются десятки видеороликов, где люди соревнуются в масштабе и изобилии дастархана, превращая ауызашар в своеобразное состязание, а порой в демонстрацию статуса. Парадоксально наблюдать, как некоторые мусульмане тратят баснословные суммы на угощения, при этом публично сетуя на свое материальное положение.

Между тем ауызашар — это не той и не торжество. Это тихий, глубоко символичный ритуал, в котором важны скромность, искренность и возможность посвятить больше времени молитве, размышлениям и благодарности. Показное изобилие противоречит самой идее поста, который призван напомнить человеку о мере, сострадании и умении сдерживать свои желания.

Рамадан — это не месяц внешних жестов, а месяц внутренней работы. И, пожалуй, главный его смысл заключается в том, чтобы после его окончания человек вышел из этого периода хоть немного иным: более спокойным, более внимательным к людям, более честным с самим собой. Если этого не произошло, значит, что-то важное было упущено.