Кітап – баланың ой-өрісін кеңейтетін, қиялын дамытатын, рухани дүниесін байытатын құндылық. Бүгінгі таңда бастауыш сынып оқушыларының кітап оқуға қызығушылығын арттыру, көркем шығарманы түсініп оқуға және өз ойын еркін жеткізуге үйрету – ұстаз алдындағы маңызды міндеттердің бірі.
Осы мақсатта бастауыш сынып оқушылары арасында «12 ай – 12 кітап» жобасын ұйымдастырудың маңызы зор. Жобаның негізгі мақсаты – оқушыларды жүйелі түрде кітап оқуға баулу, көркем әдебиетке қызығушылығын арттыру, ұлттық және әлемдік ертегілер арқылы бала бойына адамгершілік құндылықтарды қалыптастыру.
Жоба барысында әр айға бір көркем шығарма таңдалып, оқушылар шығарманы оқып қана қоймай, оның мазмұнын талдап, кейіпкерлерге мінездеме беріп, өз пікірлерін ортаға салады. Ең қызықтысы – оқылған шығармаларды сахналау арқылы балалар кітаптағы оқиғаны өз көздерімен «сезініп», кейіпкерлер бейнесін сомдайды.
Бір ай – бір кітап. Жобаның әр айы балалар үшін ерекше әдеби саяхатқа айналады. Мысалы, «Шалқан» ертегісі арқылы оқушылар бірліктің күшін түсінсе, «Мақта қыз бен мысық» ертегісі жауапкершілік пен достыққа тәрбиелейді.
«Бауырсақ» ертегісі сақтыққа және үлкендердің ақылын тыңдауға үйретсе, «Алтын сақа» шығармасы батылдық пен тапқырлықты дәріптейді. Ал «Үйшік» ертегісі арқылы балалар татулық пен өзара сыйластықтың маңызын түсінеді.
Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін әр шығармадан кейін түрлі шығармашылық жұмыстар ұйымдастырылады: сурет салу, комикс құрастыру, кейіпкерге хат жазу, ертегіге жаңа аяқталу ойлап табу, рөлдік ойындар мен сахналық қойылымдар.
Оқудан – сахнаға.Жобаның ерекше бағыты – ертегілерді сахналау.
Сахнаға дайындық кезінде оқушылар рөлдерді өздері таңдап, кейіпкерлердің мінез-құлқын зерттейді, мәтінді мәнерлеп оқуға жаттығады. Бұл жұмыс баланың тек оқу дағдысын емес, сонымен бірге сөйлеу мәдениетін, есте сақтау қабілетін, шығармашылық ойлауын және көпшілік алдында өзін еркін ұстауын дамытады.
Сахналау кезінде сыныптағы әр бала өзін белгілі бір кейіпкердің орнына қойып көреді. Бірі – батыл кейіпкер, бірі – тапқыр, енді бірі – мейірімді жанның бейнесін сомдайды. Осы арқылы бала көркем шығарманың мазмұнын тереңірек түсінеді.
Кітап арқылы құндылық қалыптастыру. «12 ай – 12 кітап» жобасының басты ерекшелігі – әр шығарманың тәрбиелік мазмұнын баланың күнделікті өмірімен байланыстыру. Ертегілер арқылы оқушылар достық, адалдық, мейірімділік, жауапкершілік, еңбекқорлық, әділдік, батылдық, бірлік сияқты маңызды құндылықтарды меңгереді.
Мәселен, «Арыстан мен тышқан» ертегісінен кейін оқушылар: «Кішкентай болсаң да, үлкен жақсылық жасай аласың ба?» деген сұрақ төңірегінде ой бөліседі. Ал «Екі дос» шығармасы адалдық пен достықтың қадірін түсінуге мүмкіндік береді. Осылайша кітап оқу баланың тек білім алу құралы ғана емес, тәрбие мен тұлғалық дамудың маңызды тетігіне айналады.

✨ Жобаның нәтижесі. «12 ай – 12 кітап» жобасы барысында оқушылардың кітапқа деген қызығушылығы артып, көркем шығарманы түсініп оқу, мазмұнын әңгімелеу, кейіпкерлерді салыстыру және өз ойын еркін жеткізу дағдылары қалыптасады.
Ең бастысы – бала кітапты «тапсырма» ретінде емес, досы, сырласы, қиялына қанат бітіретін әлем ретінде қабылдай бастайды.
Қорытынды.«12 ай – 12 кітап» – баланы кітап оқуға ғана емес, кітап арқылы ойлауға, сезінуге, сөйлеуге және шығармашылықпен әрекет етуге үйрететін жоба.
Бүгінгі оқырман бала – ертеңгі білімді, ойлы, рухани бай тұлға. Сондықтан бастауыш сыныптан бастап баланың кітапқа деген сүйіспеншілігін қалыптастыру – баршамызға ортақ міндет. «Кітап оқыған бала – ойы ұшқыр, қиялы биік, болашағы жарқын бала!»
Кітаппен дос болған әр баланың жүрегінде білімге деген құштарлық, жақсылыққа деген сенім және үлкен арман қалыптасатыны сөзсіз.
ТАЖИБАЕВА Сабира Оратайқызы
А.А.Барманбекұлы атындағы орта мектеп-гимназиясы.
Бастауыш сынып мұғалімі