Өнеркәсіп, инфрақұрылыммен қатар Қазақстан цифрлық ортаны және кадрлар даярлау жүйесін дамытуда. Бұл бағыттар технологиялық өндірістерді, қызмет көрсету орталықтарын және білікті мамандарды қажет ететін басқа жобаларды орналастыруға мүдделі халықаралық компаниялар үшін маңызды бола түсуде, деп жазады The World Financial Review.
Елімізде мемлекеттік қызметтердің 90%-дан астамы электронды түрде ұсынылады. Электрондық қызмет түрлерінің саны 2021 жылы 657-ден 2026 жылы 1 333-ке дейін өсті. Халықтың 97,5%-ы интернетке қол жеткізген.
Цифрлық мемлекеттік қызметтердің кеңеюі бизнестің мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылын жеңілдетуге негіз қалыптастырады. Өз кезегінде интернетке қолжетімділіктің жоғары деңгейі электрондық коммерцияны, финтехті және цифрлық сервистерді дамытуға мүмкіндік береді.
Бұдан бөлек, аумағы кең және халық тығыздығы салыстырмалы түрде төмен ел үшін мемлекеттік қызметтерді онлайн форматқа көшірудің технологиялық қана емес, экономикалық маңызы да бар. Цифрландыру азаматтар, бизнес және мемлекет арасындағы қашықтықты қысқартып, қызметтерге қолжетімділік құнын төмендетеді.
Қазақстанның цифрландыру саласындағы серпілісі басқа елдер үшін жақсы үлгіге айналды: Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы (ДЗМҰ) Global Innovation Index 2025 рейтингінде «Үкіметтің онлайн-қызметтері» көрсеткіші бойынша Қазақстанды әлемде 10-орынға қойды. ДЗМҰ цифрлық мемлекеттік қызметтерді елдің инновациялық дамуындағы ең мықты көрсеткіштердің бірі ретінде бағалайды.
Экономиканы жаңғырту адами капиталды сапалы түрде жаңартуды да қажет етеді. Қазақстанның дамуының жаңа стратегиясында бұл фактор ескеріліп, басым бағыттардың біріне айналды. Ел білім беру мен ғылыми зерттеулерге салынатын инвестиция көлемін арттырып келеді. Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға (ҒЗТКЖ) ішкі шығындар 2019 жылғы 42,3 млрд теңгеден 2025 жылы 252,5 млрд теңгеге дейін өсті.
Жоғары білім беру саласындағы халықаралық ынтымақтастық дамуда: елде шетелдік университеттердің 32 филиалы жұмыс істейді және шетелдік жоғары оқу орындарымен стратегиялық әріптестіктің басқа да нысандары жүзеге асырылуда. Ұзақмерзімді перспективада бұл экономиканың неғұрлым технологиялық және ғылымды қажет ететін секторларына инвестициялар тарту үшін негіз қалыптастырады.
Цифровизация и человеческий капитал как долгосрочные преимущества
Наряду с промышленностью и инфраструктурой Казахстан развивает цифровую среду и систему подготовки кадров. Эти направления становятся всё более важными для международных компаний, заинтересованных в размещении технологических производств, сервисных центров и других проектов, требующих квалифицированных специалистов.
В стране более 90,3% государственных услуг предоставляются в электронном виде. Число видов электронных услуг увеличилось с 657 в 2021 году до 1 333 в 2026 году. Доступ к интернету имеют 97,5% населения.
Расширение цифровых государственных услуг создаёт основу для более простого взаимодействия бизнеса с государственными органами. Высокий уровень интернет-доступа, в свою очередь, открывает возможности для развития электронной коммерции, финтеха и цифровых сервисов.
Кроме того, для страны с огромной территорией и относительно низкой плотностью населения перевод государственных услуг в онлайн имеет не только технологическое, но и экономическое значение. Цифровизация сокращает расстояние между гражданами, бизнесом и государством и снижает стоимость доступа к услугам.
Прорыв Казахстана в сфере цифровизации стал хорошим примером для других стран: Всемирная организация интеллектуальной собственности (ВОИС) поставила Казахстан на 10-е место в мире по показателю «Онлайн-сервисы правительства» в рейтинге Global Innovation Index 2025. ВОИС относит цифровые государственные услуги к числу наиболее сильных инновационных показателей страны.
Экономическая модернизация также требует качественного обновления человеческого капитала. Новая стратегия развития Казахстана учитывает этот фактор, делая его одним из приоритетов. Страна увеличивает инвестиции в образование и научные исследования. Внутренние расходы на НИОКР выросли с 42,3 млрд теңге в 2019 году до 252,5 млрд теңге в 2025 году.
Развивается и международное сотрудничество в сфере высшего образования: в стране открыто 32 филиала зарубежных университетов и реализуются другие формы стратегического партнёрства с иностранными вузами. В долгосрочной перспективе это создаёт основу для привлечения инвестиций в более технологичные и наукоёмкие сектора экономики.