145 мандатқа – 545 кандидат
Құрылтай депутаттарын сайлау науқанының маңызды кезеңдерінің бірі – партиялық тізімдерді тіркеу аяқталды. Орталық сайлау комиссиясының 2026 жылғы 23 шілдедегі қорытынды дерегіне сәйкес, Құрылтай депутаттығына 7 саяси партиядан 545 кандидат тіркелді. Олар 145 депутаттық мандат үшін бәсекеге түседі.
Кандидаттар саны партияларға қарай әртүрлі бөлінген. Ең көп кандидат «Әділет» партиясының тізіміне енгізілді – 186 адам. Одан кейін «Respublica» партиясы – 75 кандидат, Қазақстан халық партиясы – 72, «Ауыл» партиясы – 69, «Ақ жол» Қазақстанның демократиялық партиясы – 63, Қазақстанның «Байтақ» жасылдар партиясы – 47, Жалпыұлттық социал-демократиялық партия – 33 кандидат ұсынды.
Алғашқы ұсыну кезеңінде жалпы саны 546 кандидат көрсетілген болатын. Кейін партиялық тізімдерді тексеру және тіркеу рәсімдерінен соң ОСК қорытындысында ресми түрде 545 кандидат тіркелгені жарияланды. Сондықтан қазіргі сайлау статистикасында 545 деген көрсеткіш негізге алынады.
Құрылтай құрамына партиялық тізімдер бойынша 145 депутат сайланады. Депутаттардың өкілеттік мерзімі – бес жыл. Сайлау біртұтас жалпыұлттық сайлау округі бойынша өткізіледі.
Кандидаттардың әлеуметтік құрамына қатысты да нақты статистика бар. ОСК мәліметінше, партиялық тізімдердегі әйелдер, жастар және мүгедектігі бар адамдардың жиынтық үлесі 43,9 пайызды құрады. Оның ішінде 172 кандидат – әйелдер, бұл жалпы кандидаттардың 31,56 пайызы. Ерлер саны – 373. Сонымен қатар 35 жасқа дейінгі 74 кандидат бар. Тізімдегі кандидаттардың орташа жасы – 45,4 жас.
Сайлауға қатысатын жеті партияның барлығының тізімі Орталық сайлау комиссиясында тіркелді. Бюллетеньдегі партиялардың орналасу реті де жеребе арқылы анықталды. Оның нәтижесінде бірінші болып «Әділет» партиясы, одан кейін ЖСДП, «Байтақ», Қазақстан халық партиясы, «Ауыл», «Ақ жол» және «Respublica» орналасады. Бюллетеньде «Бәріне қарсымын» деген баған да қарастырылған.
Осы деректер сайлау науқанының қазіргі кезеңін сандық тұрғыдан бағалауға мүмкіндік береді: 145 орынға 545 кандидат тіркелген, яғни бір мандатқа орта есеппен шамамен төрт кандидаттан келеді.