Адамзат заңды бір күнде ойлап тапқан жоқ. Бұл — мыңжылдықтар бойы жинақталған тәжірибе.

• Ежелгі дәуір: Біздің заманымызға дейінгі XVIII ғасырдағы Вавилон патшасы Хамурапидің заңдары «көзге — көз, тіске — тіс» (Талион принципі) қағидасына негізделді. Бұл зұлымдықты шектеудің алғашқы қадамы еді.
• Рим құқығы: Қазіргі еуропалық және әлемдік құқықтың іргетасы — Рим заңнамасы. Онда алғаш рет жеке меншік, келісімшарттар және азаматтардың құқықтары жүйеленді.
• Дала заңдары: Қазақ халқының да құқықтық мәдениеті терең. Қасым ханның қасқа жолы, Есім ханның ескі жолы және Тәуке ханның «Жеті жарғысы» көшпелі қоғамның өмірін реттеген бірегей заңдар болды. Онда өлім жазасы сирек қолданылып, құн төлеу, бітімгершілікке келу институты дамыды.
  Бүгінгі Ата заңдар (Конституциялар) — осы ұлы көштің заңды жалғасы, адамзат ақыл-ойының жемісі.